ترک دخانیات آغاز مسیرِ آزادی اراده

زهرا ملکی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «موج‌رسا»؛ با بیان اینکه روز جهانی بدون دخانیات فراتر از یک رویداد نمادین برای سلامت جسمی، دعوتی بنیادین به بازنگری در روان‌شناسی «وابستگی» و «آزادی اراده» است، گفت: در نگاهی دقیق‌تر، استعمال دخانیات نه تنها یک عادت مخرب، بلکه مکانیزمی برای «تنظیم هیجانی» است؛ جایی که فرد ناخودآگاه برای مقابله با اضطراب و استرس، به عاملی بیرونی پناه می‌برد.

بیشتر بخوانید

• دخانیات رنگارنگ؛ تهدید پنهان نسل جوان

وی افزود: ترک دخانیات، سفرِ آگاهی از «پاسخ‌دهی واکنشی» به «کنشگریِ هوشمندانه» است، وقتی فرد سیگار را کنار می‌گذارد، در حال جایگزینی الگوهای سمی با تکنیک‌های سالم برای مواجهه با فشار روانی است. 

این کارشناس با اشاره به اینکه اهمیت این روز در شکستن «باورهای محدودکننده» نهفته است؛ باورهایی مانند «من بدون سیگار نمی‌توانم تمرکز کنم»، ادامه داد: این روز به ما یادآوری می‌کند که سلامت روان و جسم، دو روی یک سکه‌اند و مغز می‌تواند بدون واسطه‌های شیمیایی سمی به آرامش دست یابد.

وی یادآور شد: از دیدگاه فیزیکی، نبود دخانیات به معنای کاهش جدی خطر سرطان‌ها، بیماری‌های قلبی و سکته، و بهبود چشمگیر عملکرد ریه و سیستم ایمنی است.

ملکی با اشاره به اینکه با حذف دود، کیفیت هوا برای همگان—به‌ویژه کودکان و سالمندان—بهبود پیدا می‌کند و آسیب‌های دود دست‌دوم و سوم از میان می‌رود، ادامه داد: از نظر اجتماعی نیز، این انتخاب منجر به کاهش هزینه‌های درمان، افزایش بهره‌وری و ایجاد محیط‌های سالم‌تر در خانه و محل کار می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: اما در نهایت، اهمیت اصلی این روز در تقویت «عاملیت شخصی» است. هر بار که فرد بر وسوسه مصرف غلبه می‌کند، پیروزی بر «منِ شرطی‌شده» رخ می‌دهد و اعتمادبه‌نفس او برای کنترل بر زندگی‌اش افزایش پیدا می‌کند.

این کارشناس تصریح کرد: روز بدون دخانیات، فرصتی است برای ترویج «تاب‌آوری سالم»؛ جایی که به جای فرار از دردهای روانی به آغوش دود، می‌آموزیم با هیجانات روبه‌رو شویم و آن‌ها را با ابزارهای رشدیافته‌تری مدیریت کنیم.

وی با اشاره به اینکه این روز پیامی روشن دارد: شما ارزشمندتر از آن هستید که سلامت خود را به چیزی بسپارید که ماهیتش نابودی تدریجی «منِ اصیل» است، گفت: باید با تغییر نگرش، قدرت را در خویشتن بازیابی کرد و با انتخابی آگاهانه، کیفیت زندگی خود را بازپس گرفت، این بزرگ‌ترین هدیه‌ای است که می‌توان به بدن و روانِ خویشتن تقدیم کرد.